قنات شناسی

نگاهی به تا ریخ یزد :دربررسی تاریخ یزد نه تنها به شهریزد ، بلکه به جلگه یزد یا واحدارضی بزرگتری نظر داریم که ازشمال غرب تاحوالی اصفهان ازجنوب شرق تااستان کرمان و از غرب تامنطقه ابرکوه را در برمی گیرد ، این که در افسانه های تاریخی بنای اولیه مناطقی از یزد ، مثلا" میبدرا به سلیمان نبی     ( کاتب ، 1345 ، ص40) و یزد را به ضحاک (استانداری ،1375 ص55) و اسکندر     ( جعفری ،1343، ص26) و ابرکوه را به ابراهیم پیامبر نسبت داده­اند خود از نشانه­های دیرینگی تاریخ و فرهنگ این سرزمین کهن است،اسناد و شواهد

دیگری نیز در این زمینه وجود دارد ، مثل دست افزارهای سنگی یافته شده در دره های شیرکوه ، سنگ نگاره های ارنان و آثار تاریخی کهن  که همه مؤ یداین قول است.

  مدنیت یزددر دوره ای که کشاورزی آغاز می شود ، در چهارکانون عمده پا گرفته است و آنهاعبارتنداز :

کانون­های مهریز و فهرج ، یزد ، رستاق ، میبد که در امتداد شاهراه باستانی ری-کرمان قرارگرفته بودندو دردوره های باستانی جزء سرزمین های دوردست ماد شمرده می شدند.  (استانداری 1375ص56) تاریخ ­های محلی اولین بنای یزد را به اسکندر نسبت می دهند که وقتی به قصدخراسان از ری به استخرآمد و از راه ابرقو متوجه بیابان یزد شد ، چون بدین مقام رسید ، سی فرسنگ در سی فرسنگ آبادی ندید ،به مصلحت دید ارسطو برای نگهداشت اسرای جنگی بندخانه ای در این بیابان بساخت و"کثه" نام نهاد مقصود آنکه اول بنای یزد اسکندرساخت و به جهت زندان بپرداخت ، بدین علت "کثه"را زندان ذوالقرنین گفته اند ، مولانا حافظ نیز فرموده:

دلم ازوحشت زندان سکندربگرفت رخت بربندم وتاملک سلیمان بروم    

                                        (کاتب ، 1345، ص24)

   ازاین پس دیگرنامی از یزد نیست تازمان یزدگرد که اول نامش شاپور بود ،  به سبب مرضی که داشت درجستجوی هوای مناسب به اطراف می گشت که به این خطه رسیدوهوای آن درحال اومؤثرافتادوبهبودیافت ، عهدکردکه شهری دراین جا بسازدوساخت ونام آن را"یزدان گرد" نهاد ، از آن پس خود به یزدگرد معروف شد و این خطه به یزد مشهور گشت ( همان ، ص30-29) یزدگرد دوم یزد را به اقطاع فرزندان خود فیروزشاه و بلاسگردداد ، شاه فیروز دو ده در ولایت یزد

بساخت یکی فیروزآبادمجومرد و دیگر فیروزآبادمیبد ، دردوره قباد و پسرش انوشیروان هم آبادی­های چندی به یزد افزوده شد بنای میبد را به شاه مؤبد پسرقباد( همان ، ص38) و مهریز را به مهرنگار دختر انوشیروان نسبت داده اند ( همان ، ص41)  

     مردم یزد در زمان عثمان به اسلام گرویدند و در همان زمان دو قبیله از عرب در یزد مقیم گردانیدند( همان  ، ص53) درقرن چهارم هجری جمعی از علویان به یزد آمدند و محله ی معروف کوی حسینییان را به خود اختصاص دادند ، معروفترین آن­ها امامزاده سید جعفر ست که از سادات عریضی (oreyzi) بود. این خانواده دریزد مصدر کارهای بزرگی بوده­اند ، درسال 443 ه .ق طغرل حکومت یزد رابه فرامرز کاکوئی داد که دریزد منشأ اثروباعث خیروبرکت شدندو درتوسعه شهر و رفاه مردم سعی فراوان داشتند مساجد و مدارس و قنات­های متعددی ایجاد کردند ( جعفری (1343) ص37، استانداری ( 1375) ص8-57)

  باضعف دولت سلاجقه اتابکان از دولت مرکزی فاصله گرفتند وبه مروربدان پایه رسیدندکه هرگاه سلاجقه­ی کرمان وقراختائیان آن سامان به مشکل بر می­خوردند به اتابکان یزد نزدیک می شدند ،

اتابکان در آبادی و عمران یزد کوشش های وافر می کردند و بناهای بسیار از خود به یادگارگذاشتند بعدخواهیم گفت که حتی کنیزان وخواجه سراهای آنان به احداث ده  و قنات اقدام کردند.

در زمان حمله­ی مغول سلطان قطب­الدین حاکم یزد بود ، وی سلطه­ ی مغولان راپذیرفت بااین سیاست او و جانشینان او در مقام خود ابقاء شدند و باکفایت و زیرکی یزد را از ایلغارمغولان مصون داشتند ( همان ص9-58)

/ 3 نظر / 43 بازدید
شارژ رایگان برای شما

◆ عکسی برای ندیدن (18+) اگر دل شیر دارید ببینید ◆ بریدن آلت تناسلی مردی توسط طالبان + عکس 18+ ◆ اقدام جدید گلشیفته ◆ دانلود آهنگ های جدید ◆ تیتراژ ماه عسل 91 ◆ ختم قرآن ◆ ختم صلوات ◆ شارژ رایگان ویژه اعضای گروه - قرعه کشی 14 مرداد ..... عجله کنید ... دوستان خود را خبر کنید

جواد توکلی

سلام دوست عزیز اگه خواستی یه خستگی در کنی بیا چتروم شارپ چت ضرر نمی کنی http://www.pcsharp.ir/chat

جواد توکلی

سلام دوست عزیز اگه خواستی یه خستگی در کنی بیا چتروم شارپ چت ضرر نمی کنی http://www.pcsharp.ir/chat